هر آنچه که در مورد ادیسه می‌دانیم؛ نگاهی به جنجالی‌ترین فیلم نولان پیش از اکران در 26 تیر

همه چیز از حدود دو سال پیش آغاز شد. از زمانی که اعلام شد کریستوفر نولان، محبوب‌ترین کارگردان حال حاضر سینما، کار بر روی سیزدهمین فیلم بلند خود را آغاز کرده است. روند کاری نولان در این سال‌ها به خوبی نشان داده است که او علاقه‌ی شدیدی به تجربه‌ی ژانرهای مختلف سینمایی دارد. به همین خاطر هم نمی‌توان به راحتی پروژه‌ی بعدی او را حدس زد. ولی خبر کار بر روی فیلم ادیسه حتی بعد از انتشار و تایید خبر هم برای عده‌ای غیرقابل باور بود. این که کارگردان پیشروی فیلم‌های علمی-تخیلی در این سال‌ها، می‌خواهد بر روی داستانی از تاریخ باستان تمرکز کند.

ادیسه چیست؟

ایلیاد و ادیسه از قدیمی‌ترین آثار ادبیات غرب هستند که 800 سال قبل از میلاد مسیح، توسط هومر سروده شده‌اند. هومر در ایلیاد داستان محاصره‌ی تروا توسط یونانیان را شرح می‌دهد. ادیسه همین داستان را پس از پیروزی یونانیان بر تروا و نابود کردن آن ادامه می‌دهد. ادیسه در واقع نام یکی از فرماندهان یونانی حاضر در جنگ تروا است که از طولانی شدن نبرد تروا به ستوه آمده و از پوسایدون، خدای دریاها، یاری می‌طلبد. پوسایدون هم به او یاد می‌دهد که با استفاده از اسبی چوبی به دژ رسوخ‌ناپذیر تروا وارد شوند.

ادیسه با همین حیله موفق به فتح تروا می‌شود، اما پس از پیروزی مغرور می‌شود و این فتح را به نام خود می‌زند. پوسایدون از دست او خشمگین می‌شود و وی را در راه بازگشت به ایتاکا، قلمروی خود، حدود 10 سال در دریا سرگردان و آواره می‌کند. ادیسه به همراه یاران وفادار خود ماجراهای زیادی را در این 10 سال از سر می‌گذراند.

اما در ایتاکا هم وضع آشفته است. بسیاری گمان می‌کنند که ادیسه مرده است و به دلیل طمع ازدواج با پنلوپه، همسر وفادار و زیبای ادیسه، و تصرف سرزمین او را در سر دارند. قصر توسط این خواستگاران مزدور تصرف می‌شود و در حالی که پنلوپه ایمان دارد، همسرش همچنان زنده است، تلماخوس، پسرشان را به دنبال پدر می‌فرستد.

شروع تولید ادیسه

نولان در مصاحبه‌ی خود گفته بود که بیشتر از 20 سال در فکر تولید این فیلم بوده و به محض مهیا شدن شرایط و بلافاصله بعد از پایان پرونده‌ی اپنهایمر، کار نوشتن فیلمنامه‌ی ادیسه را شروع کرده است. آقای کارگردان اعلام کرده است که تا حد امکان به کتاب اصلی وفادار بوده است، ولی با شناختی که از او داریم، می‌توانیم از همین حالا حدس بزنیم که به احتمال زیاد روند خطی کتاب شکسته خواهد شد. به این صورت که مدام در فیلم شاهد پرش‌های زمانی به گذشته و حال خواهیم بود. در ضمن مطمئنا لایه‌های روانی نیز به شخصیت‌ها افزوده خواهد شد تا شاهد هر چه عمیق‌تر شدن آنها باشیم.

بازیگران ادیسه

به مانند بسیاری از کارهای نولان، این فیلم نیز شاهد حضور دوجین ستاره‌های معروف هالیوودی است. از مت دیمون، ان هتوی و رابرت پتینسون که برای چندمین بار با نولان همکاری می‌کنند تا تام هالند، زندایا و شارلیز ترون که برای اولین بار در فیلم‌های او حاضر می‌شوند. طبق تریلر و اطلاعات منتشر شده، مت دیمون بازیگر نقش اصلی فیلم، یعنی ادیسه است. ان هتوی نقش پنلوپه، همسر او و تام هلند نقش تلماخوس، پسر او را بازی می‌کند. زندایا نقش آتنا، الهه‌ی خرد را بازی می‌کند و رابرت پتینسون نیز نقش آنتینوس را بازی می‌کند که خواستگار سمج پنلوپه و خواهان تسلط به ایتاکا است.

روند تولید ادیسه

نولان در یکی از مصاحبه‌هایش گفته بود که ادیسه بزرگ‌ترین فیلمی است که تا به امروز کارگردانی کرده است. او برای اولین بار در این پروژه تمام فیلم را با دوربین‌های آیمکس ضبط کرده است. نولان که پیش از این هم نشان داده با سی‌جی‌آی و پرده‌ی سبز میانه‌ی خوبی ندارد، سعی کرده تمام کار را در لوکیشن‌های واقعی ضبط کند. اسکاتلند، مراکش، یونان، ایتالیا و ایسلند کشورهایی هستند که ضبط فیلم در آنجا صورت گرفته است.

برای ضبط صحنه‌های دریایی، عوامل حدود چهار ماه در اقیانوس به سر برده‌اند. وسواس نولان در این زمینه کاری کرده که گروه به صورت واقعی یک سایکلوپ (غول تک‌چشم در ادبیات یونان باستان) در ابعاد واقعی بسازند و حتی گفته می‌شود اسب تروا نیز به واقع ساخته شده است.

جنجالی شدن پروژه در شبکه‌های اجتماعی

محال است در روزهای اخیر سری به شبکه‌های اجتماعی بزنید و یکی از میم‌های این فیلم برای شما نمایش داده نشود. همه چیز از آنجایی شروع شد که خبر آمد لوپیتا نیونگو قرار است نقش هلن را بازی کند. هلن در داستان‌های یونان نام زنی زیباروی است که زیباییش هوش از سر تمام مردان می‌پراند و شروع جنگ‌های تروا و یونان نیز به خاطر ربوده شدن اوست. حالا بازی کردن این نقش توسط یک زن سیاهپوست، سر و صدای طرفداران را درآورده و حتی ایلان ماسک هم به این موضوع واکنش نشان داده و نولان را متهم به تن دادن به خواسته‌های استودیوها برای گرفتن جایزه کرده است.

البته باید به این موضوع اشاره کرد که هومر در کتاب ایلیاد و ادیسه با وجود زیبا دانستن هلن، هیچ اشاره‌ای به صورت او نمی‌کند و در واقع هیچ توصیف و جزئیاتی از زیبایی او ارائه نمی‌شود. تمامی هنرمندان قبل از دوره‌ی رنسانس و بعد از آن هم که نقاشی‌ها یا مجسمه‌هایی را با الهام از زیبایی هلن کشیده و ساخته‌اند، دست به دامن تصورات خود شده‌اند. در عین حال، در هیچ کدام از این آثار، هلن در قامت یک زن سیاهپوست نشان داده نشده است.

مورد جنجالی دیگری که صدای طرفداران را درآورده، حضور الیوت پیج در نقش آشیل است. آشیل، پهلوان رویین‌تن یونان باستان که به نوعی قهرمان جنگ یونان و تروا است، پیش از این در فیلم Troy ساخته‌ی ولفگانگ پترسن با بازی برد پیت به تصویر کشیده شده، و از قضا این نقش و کاراکتر بسیار حماسی از آب درآمده است. با این حال، انتخاب بازیگری مانند الیوت پیج که عمل تغییر جنسیت انجام داده و هیکل درشتی ندارد، حساسیت‌ها را نسبت به این موضوع افزایش داده است. البته باید گفت برخلاف هلن، اخبار منتشرشده در مورد بازی کردن الیوت پیج در نقش آشیل یا حتی روح آشیل هنوز تایید نشده است.

از ادیسه دیگر چی می‌دانیم؟

نولان در مصاحبه‌ای گفته بود که برای کارگردانی فیلم Troy در نظر گرفته شده بود و در نهایت کار به پترسن سپرده شد تا او سه‌گانه‌ی بتمن را برای برادران وارنر کارگردانی کند. شاید به همین خاطر این پروژه برای خود او هم حیثیتی شده؛ تا جایی که بهترین‌ها را از تجربه‌های قبلی خود گرد هم آورده است. از لودویگ گورانسون که قرار است در کنار زیبایی‌های چشم‌نواز فیلم، با یک موسیقی جادویی، گوش‌ها را هم نوازش دهد؛ تا هویته ون هویتما مدیر فیلمبرداری و نابغه‌ی هلندی که پای ثابت کارهای نولان در فیلم‌های اخیرش بوده است.

ادیسه از 26 تیرماه در سینماهای سرتاسر جهان اکران می‌شود. با وجود همه‌ی جنجال‌های اشاره‌شده و جبهه‌گیری‌های منفی طرفداران دوآتشه‌ی نولان به خاطر انتخاب‌هایش، روند پیش‌فروش بلیت سینماهای آیمکس عالی پیش رفته و عده‌ای گزارش داده‌اند که تا یک ساعت برای خرید بلیت در سایت منتظر مانده‌اند. حالا تنها باید منتظر ماند و دید که سیزدهمین فیلم بلند کارنامه‌ی کاری کریستوفر نولان محبوب و بزرگ چگونه اثری خواهد شد.